Likelønn

Kva meiner Unio med "likelønn"?

Det stemmer at mange og ulike krav har blitt ført opp under likelønnsoverskrifta.

For Unio handlar det i hovudsak om to dimensjonar. Den eine - hovuddimensjonen er kvinne versus mann, jamfør likestillingslova som krev lik lønn for likt arbeid. Den andre dimensjonen er knytt til den kjønnsdelte arbeidsmarknaden, der 2/3 av arbeidsstyrken i offentleg sektor er kvinner medan omlag 2/3 av dei tilsette i privat sektor er menn. For arbeidstakarar med høgre utdanning er det stor lønnsskilnad mellom offentleg og privat sektor, om lag15 - 20 pst lønnsgap. Og det samsvarar "godt" med likelønnsgapet.

"Likelønnssaka" gjekk vel ikkje som forventa? Korleis kommenterer du årets oppgjer i offentleg sektor?

Resultatet er brukbart i lys av finanskrisa og viss dette hadde vore eit vanleg oppgjer. Men i lys av at dette skulle vere det store likelønnsoppgjeret, nådde vi ikkje langt nok. Gjennom Soria Moria skapte regjeringa forventningar om eit likelønnsløft i offentleg sektor. Det var nok ikkje så alvorleg meint. Dessutan svikta offentlege arbeidsgjevarar, og i staden for å satse på likelønn gjorde dei sitt beste for å hindre ekstra likelønnspengar. Difor blei det streik, mellom anna i KS-området.

Bør ein finne fleire arenaer for å løyse likelønnsutfordringa?

Ja, både familie- og arbeidslivspolitikk kan medverke og forsterke trykket. Men lønnsutvikling og lønnsnivå er og blir tariff.

I 2011 har vi eit mellomoppgjer. Kva kan medlemmene i Akademikerforbundet forvente i dette oppgjeret?

I alle fall at Unio legg krefter og engasjement i alle tariffoppgjer. Statsbudsjettet har ein prognose 3 ¼ %. Vi har brukt ein del av pengane på forskot. Det tilseier at 2011 ikkje blir den store lønnsfesten Men nettopp i slike situasjonar er kampen om tidelar og profil ekstra viktig. Dessutan er eit mellomoppgjer viktig på vegen mot neste hovudoppgjer...

Kan du seie noko om korleis mangel på kompetent arbeidskraft vil påverke framtidige tariffoppgjer?

Det er vanskeleg å vere brennsikker. Viss dette hadde fungert som forventa, skulle lønna for mange av Unio sine medlemsgrupper vore langt høgre. Det har nemleg vore ein tendens til at offentlege arbeidsgjevarar bruker redusert kompetanse som marknadsmekanisme i staden for høgre lønn når det er vanskeleg å rekruttere. I nokon grad handlar dette om offentleg sektors monopolrolle. Det må skapast eit politisk press for å endre dette. Og eg trur vi er på god veg. Arbeidslivet blir meir og meir kunnskapsdrive og kompetansebasert. Stadig fleire - både politikarar og arbeidsgjevarar - innser at kvalitet og kompetanse heng i hop. Kampen om kompetansen vil spisse seg til - ein kamp offentleg sektor ikkje har råd til å tape

Korleis ser du på "kampen om kronene" i eit internasjonalt perspektiv?

I eit internasjonalt perspektiv har norske arbeidstakarar det bra. Og eg skal gjerne erkjenne at av og til er det mange tankekors når ein går frå internasjonale arenaer der naud, fattigdom og masse-arbeidsløyse er tema til kampen om kroner og tillegg heime.

Men Unio har ein jobb å gjere både ute og heime.